अमेरिका–चीन विवादपछि क्रिप्टो बजारमा झट्का

 व वैश्विक आर्थिक अनिश्चितता र जोखिमपूर्ण बजार मनोवृत्तिले क्रिप्टो बजारमा बेचबिखन बढाएको छ, जसको प्रत्यक्ष असर बिटकोइनको मूल्यमा देखिएको छ।

अक्टोबर २०२५ को सुरुवातसँगै विश्व बजार फेरि अस्थिर बन्दै गएको छ। यसको प्रमुख कारण हो — अमेरिका र चीनबीच पुनः बढेको व्यापार तनाव। अमेरिकाले चीनबाट आयात हुने केही प्रविधि सम्बन्धी वस्तुहरूमा नयाँ शुल्क (tariff) लागू गर्ने घोषणा गरेपछि यो तनाव तीव्र भएको हो। चीनले पनि त्यसको विरोध गर्दै प्रतिशोधात्मक कदम चाल्ने चेतावनी दिएको छ। यस समाचारले विश्वव्यापी लगानी बजारमा डर र अनिश्चितता फैलायो, जसको प्रत्यक्ष असर क्रिप्टो बजारमा, विशेषगरी बिटकोइनमा, देखिएको छ।

बिटकोइनको मूल्यमा आएको गिरावटका पछाडि केही मुख्य कारणहरू छन्। पहिलो, जब विश्व बजारमा तनाव बढ्छ, लगानीकर्ताहरू “risk-off” मानसिकतामा जान्छन् — अर्थात् उनीहरूले जोखिमपूर्ण सम्पत्तिहरू (जस्तै सेयर र क्रिप्टो) बेचेर सुरक्षित सम्पत्तिहरू (जस्तै अमेरिकी डलर, सोना वा सरकारी बन्धपत्र) तर्फ सर्छन्। यसले बिटकोइनमा बेचबिखन बढायो। दोस्रो, अमेरिकी डलरको मूल्य बलियो बन्दा बिटकोइनजस्ता वैकल्पिक सम्पत्तिहरू कमजोर देखिन्छन्, जसले BTC को मूल्य घटायो। तेस्रो, क्रिप्टो बजारमा उधारोमा गरिएको ट्रेडिङ (leverage trading) को प्रभाव पनि ठूलो रह्यो। मूल्य घट्ने बित्तिकै margin call आउँछ र जबर्जस्ती बेचबिखन (forced liquidation) हुन थाल्छ, जसले बजारलाई झन तल धकेल्छ।

त्यस्तै, ठूला लगानीकर्ताहरू (whales) ले अघिल्लो साता मूल्य उच्च हुँदा आफ्नो नाफा निकाल्न थालेका थिए, जसले थप बिक्री दबाब सिर्जना गर्‍यो। साथै, Bitcoin Spot ETF हरूमा लगानी प्रवाह घट्दा बजारमा तरलता (liquidity) कम भयो र मूल्यमा अझै दबाब पर्‍यो। यी सबै कारण एकसाथ परेपछि बजारमा “panic sell” सुरु भयो र बिटकोइनको मूल्य छोटो समयमा नै घट्यो।

तर, दीर्घकालीन रूपमा हेर्दा, यस्ता भू–राजनीतिक तनावहरूले बिटकोइनलाई “डिजिटल गोल्ड” को रूपमा अझ सुदृढ बनाउन सक्छन्। किनभने परम्परागत बजार अस्थिर हुँदा धेरै लगानीकर्ताहरू बिटकोइनलाई वैकल्पिक मूल्यको भण्डार (store of value) का रूपमा प्रयोग गर्न थाल्छन्।

समग्रमा, अहिलेको गिरावट अल्पकालीन प्रतिक्रिया हो। तर यदि अमेरिका–चीन व्यापार तनाव लामो समयसम्म रहिरह्यो भने, यसको प्रभाव दीर्घकालसम्म क्रिप्टो बजारमा रहन सक्छ। बिटकोइन पुनः स्थिर हुनका लागि विश्व बजारमा राजनीतिक स्थिरता र लगानीकर्ताको आत्मविश्वास पुनर्स्थापित हुनु अत्यावश्यक छ।